{"id":3307,"date":"2023-02-08T12:52:02","date_gmt":"2023-02-08T12:52:02","guid":{"rendered":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/?p=3307"},"modified":"2023-02-08T12:52:04","modified_gmt":"2023-02-08T12:52:04","slug":"el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/","title":{"rendered":"<strong>\u0a85\u0ab2<\/strong><strong> <\/strong><strong>\u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 2023 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3 \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0aa6\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7<\/strong>"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Author: Manjori Borkotoky with inputs from Dr Partha Jyoti Das \/ Explainer<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0ab8\u0acd\u0aaa\u0ac7\u0aa8\u0abf\u0ab6\u0aae\u0abe\u0a82, &#8216;\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb&#8217; \u0aa8\u0acb \u0a85\u0ab0\u0acd\u0aa5 \u0aa8\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a9b\u0acb\u0a95\u0ab0\u0acb \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0a96\u0acd\u0ab0\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ac0 \u0aac\u0abe\u0ab3\u0a95 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. <a href=\"https:\/\/oceanservice.noaa.gov\/facts\/ninonina.html\">NOAA<\/a> \u0a85\u0aa8\u0ac1\u0ab8\u0abe\u0ab0, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aa6\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abf\u0aa3 \u0a85\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0abf\u0a95\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9b\u0ac0\u0aae\u0abe\u0ab0\u0acb\u0a8f 1600 \u0aa8\u0abe \u0aa6\u0abe\u0aaf\u0a95\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0ac7\u0ab8\u0abf\u0aab\u0abf\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abe\u0a97\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0a97\u0ab0\u0aae \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0a97\u0abe\u0ab3\u0acb \u0a9c\u0acb\u0aaf\u0acb \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a86 \u0aa8\u0abe\u0aae \u0a85\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abf\u0aa4\u0acd\u0ab5\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82. \u0aa4\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0ac7 \u0ab5\u0aaa\u0ab0\u0abe\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a86\u0a96\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0abe\u0aae &#8216;\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aa6 \u0aa8\u0ab5\u0ac0\u0aa6\u0abe\u0aa6&#8217; \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3 \u0a95\u0ac7, \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0aa1\u0abf\u0ab8\u0ac7\u0aae\u0acd\u0aac\u0ab0 \u0aae\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a86\u0ab8\u0aaa\u0abe\u0ab8 \u0a9f\u0acb\u0a9a \u0aaa\u0ab0 \u0ab9\u0acb\u0aaf \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/education.nationalgeographic.org\/resource\/el-nino\">\u0aa8\u0ac7\u0ab6\u0aa8\u0ab2 \u0a9c\u0abf\u0aaf\u0acb\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aab\u0abf\u0a95<\/a> \u0ab5\u0ac7\u0aac\u0ab8\u0abe\u0a88\u0a9f \u0a95\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u201c\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0a8f \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0ac7\u0a9f\u0ab0\u0acd\u0aa8 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0ab5\u0ac0\u0aaf \u0a89\u0ab7\u0acd\u0aa3\u0a95\u0a9f\u0abf\u0aac\u0a82\u0aa7\u0ac0\u0aaf \u0aaa\u0ac7\u0ab8\u0abf\u0aab\u0abf\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abe\u0a97\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0a97\u0ab0\u0aae\u0ac0\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa3\u0aa8 \u0a95\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0a8f \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb-\u0aa6\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abf\u0aa3\u0ac0 \u0a93\u0ab8\u0abf\u0ab2\u0ac7\u0ab6\u0aa8 (ENSO) \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7 \u0a93\u0ab3\u0a96\u0abe\u0aa4\u0ac0 \u0aae\u0acb\u0a9f\u0ac0 \u0a98\u0a9f\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0acb &#8220;\u0a97\u0ab0\u0aae \u0aa4\u0aac\u0a95\u0acd\u0a95\u0acb&#8221; \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ENSO (\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa6\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abf\u0aa3\u0ac0 \u0a93\u0ab8\u0abf\u0ab2\u0ac7\u0ab6\u0aa8) \u0a8f \u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0-\u0ab5\u0abe\u0aa4\u0abe\u0ab5\u0ab0\u0aa3 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0a9c\u0acb\u0aa1\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0a98\u0a9f\u0aa8\u0abe \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aa6\u0ab0\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8 (SST) \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0a9c \u0ab5\u0abf\u0ab7\u0ac1\u0ab5\u0ab5\u0ac3\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0aaa\u0ac7\u0ab8\u0abf\u0aab\u0abf\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abe\u0a97\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab9\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aa6\u0aac\u0abe\u0aa3\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0abe\u0aae\u0aaf\u0abf\u0a95 \u0ab5\u0aa7\u0a98\u0a9f \u0aa6\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab0\u0abe \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0a97\u0ac0\u0a95\u0ac3\u0aa4 \u0aa5\u0aaf\u0ac7\u0ab2 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ENSO \u0aa8\u0abe \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0aa4\u0aac\u0a95\u0acd\u0a95\u0abe\u0a93 \u0a9b\u0ac7: (i) \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0a8f ENSO \u0aa8\u0acb \u0a97\u0ab0\u0aae \u0aa4\u0aac\u0a95\u0acd\u0a95\u0acb \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aae\u0aa7\u0acd\u0aaf \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0ab5\u0ac0\u0aaf \u0a89\u0ab7\u0acd\u0aa3\u0a95\u0a9f\u0abf\u0aac\u0a82\u0aa7\u0ac0\u0aaf \u0aaa\u0ac7\u0ab8\u0abf\u0aab\u0abf\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abe\u0a97\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0 \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf SST \u0a95\u0ab0\u0aa4\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3\u0ac7 \u0a97\u0ab0\u0aae \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7; (ii) \u0ab2\u0abe \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0a8f ENSO \u0aa8\u0acb \u0aa0\u0a82\u0aa1\u0a95\u0aa8\u0acb \u0aa4\u0aac\u0a95\u0acd\u0a95\u0acb \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aae\u0aa7\u0acd\u0aaf \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0ab5\u0ac0\u0aaf \u0a89\u0ab7\u0acd\u0aa3\u0a95\u0a9f\u0abf\u0aac\u0a82\u0aa7\u0ac0\u0aaf \u0aaa\u0ac7\u0ab8\u0abf\u0aab\u0abf\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abe\u0a97\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0 \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf SST \u0a95\u0ab0\u0aa4\u0abe \u0a93\u0a9b\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3\u0ac7 \u0aa0\u0a82\u0aa1\u0ac1 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7; (iii) \u0aa4\u0a9f\u0ab8\u0acd\u0aa5: ENSO \u0aa8\u0abe \u0aa4\u0a9f\u0ab8\u0acd\u0aa5 \u0aa4\u0aac\u0a95\u0acd\u0a95\u0abe \u0aa6\u0ab0\u0aae\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8 \u0a89\u0ab7\u0acd\u0aa3\u0a95\u0a9f\u0abf\u0aac\u0a82\u0aa7\u0ac0\u0aaf \u0aaa\u0ac7\u0ab8\u0abf\u0aab\u0abf\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abe\u0a97\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 \u0ab8\u0ab0\u0ac7\u0ab0\u0abe\u0ab6 SST \u0a9c\u0abe\u0ab3\u0ab5\u0ac0 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ENSO \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0abe\u0a82\u0aa4\u0ab0\u0ac7 2 \u0aa5\u0ac0 7 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0aa8\u0abe \u0a85\u0a82\u0aa4\u0ab0\u0abe\u0ab2 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab2\u0abe \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0aaa\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0ab5\u0aa7\u0abe\u0ab0\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a98\u0a9f\u0abe\u0aa1\u0acb \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0ab5\u0abe\u0aa4\u0abe\u0ab5\u0ab0\u0aa3\u0ac0\u0aaf \u0aa6\u0aac\u0abe\u0aa3\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0aa7\u0a98\u0a9f \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a86 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0ab9\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8. \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 \u0ab8\u0aae\u0a97\u0acd\u0ab0 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0aa1\u0acb\u0aae\u0ac7\u0aa8\u0acd\u0ab8. \u0aac\u0ac0\u0a9c\u0abe \u0ab6\u0aac\u0acd\u0aa6\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a95\u0ab9\u0ac0\u0a8f \u0aa4\u0acb, \u0ab5\u0ac8\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0abf\u0a95 \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aad\u0acd\u0ab0\u0aae\u0aa3\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aad\u0abe\u0ab5\u0abf\u0aa4 \u0a95\u0ab0\u0ac0\u0aa8\u0ac7, ENSO \u0a9a\u0a95\u0acd\u0ab0 \u0aae\u0abe\u0aa8\u0ab5 \u0ab8\u0aae\u0abe\u0a9c\u0aa8\u0abe \u0aad\u0acc\u0aa4\u0abf\u0a95, \u0aaa\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab5\u0ab0\u0aa3\u0ac0\u0aaf \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0a9c\u0abf\u0a95-\u0a86\u0ab0\u0acd\u0aa5\u0abf\u0a95 \u0aaa\u0abe\u0ab8\u0abe\u0a93 \u0aaa\u0ab0 \u0ab5\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aaa\u0a95 \u0a85\u0ab8\u0ab0\u0acb \u0aa7\u0ab0\u0abe\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a97\u0acd\u0ab2\u0acb\u0aac\u0ab2 \u0ab5\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0abf\u0a82\u0a97 \u0aaa\u0ab0 \u0a85\u0ab8\u0ab0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0ab5\u0ac8\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0abf\u0a95 \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8 \u0aaa\u0ab0 ENSO \u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0abf\u0aaf\u0a82\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0ab8\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0aa6\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab5\u0ac7\u0a9c\u0ac0\u0a95\u0ac3\u0aa4 \u0a9b\u0ac7. \u0ab5\u0ac8\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0abf\u0a95 \u0ab9\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0ac0 \u0a90\u0aa4\u0abf\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abf\u0a95 \u0aad\u0abf\u0aa8\u0acd\u0aa8\u0aa4\u0abe \u0ab8\u0acd\u0aaa\u0ab7\u0acd\u0a9f\u0aaa\u0aa3\u0ac7 \u0ab8\u0ac2\u0a9a\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7, \u0a97\u0ab0\u0aae \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0acb \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0abf\u0aa8\u0acb\u0ab8\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac1\u0ab0\u0ac2\u0aaa \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aae\u0abe\u0aa3\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0ab0\u0aae \u200b\u200b\u200b\u200b\u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0acb \u0ab2\u0abe \u0aa8\u0abf\u0aa8\u0abe\u0ab8\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac1\u0ab0\u0ac2\u0aaa \u0a9b\u0ac7. \u0a85\u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0, \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7 2016 \u0a8f 1880-2022 (\u0a9b\u0ac7\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0abe 143 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0acb) \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0a97\u0abe\u0ab3\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0a97\u0ab0\u0aae \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0abe\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0ab5\u0ac8\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0abf\u0a95 \u0ab8\u0ab0\u0ac7\u0ab0\u0abe\u0ab6 \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8 1850-1900 \u0aa6\u0ab0\u0aae\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8 \u0ab8\u0ab0\u0acd\u0a9c\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0ab2\u0abe\u0a82\u0aac\u0abe \u0a97\u0abe\u0ab3\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0ab0\u0ac7\u0ab0\u0abe\u0ab6 \u0a95\u0ab0\u0aa4\u0abe\u0a82 \u0ab2\u0a97\u0aad\u0a97 1 \u00b0C \u0ab5\u0aa7\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa4\u0aa8\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0ab8\u0ab0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aa8\u0ac7\u0a9a\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0a95\u0abe\u0ab6\u0abf\u0aa4 \u0aa5\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0abe <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41467-022-33930-5#Abs1\">\u0a85\u0aad\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab8<\/a> \u0aae\u0ac1\u0a9c\u0aac, 2030 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0abf\u0aa8\u0acb-\u0ab2\u0abe \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0ab9\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8 \u0aaa\u0ac7\u0a9f\u0ab0\u0acd\u0aa8 \u0aaa\u0ab0 \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa4\u0aa8\u0aa8\u0ac0 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0aaa\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0a85\u0ab8\u0ab0 \u0aaa\u0aa1\u0ab6\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aa3\u0abe\u0aae\u0ac7 \u0a85\u0a97\u0abe\u0a89\u0aa8\u0ac0 \u0a86\u0a97\u0abe\u0ab9\u0ac0 \u0a95\u0ab0\u0aa4\u0abe\u0a82 \u0a8f\u0a95 \u0aa6\u0abe\u0aaf\u0a95\u0abe \u0ab5\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0ab9\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0aab\u0ac7\u0ab0\u0aab\u0abe\u0ab0\u0acb \u0aa5\u0ab6\u0ac7. \u0a85\u0aad\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9c\u0abe\u0aa3\u0ab5\u0abe \u0aae\u0ab3\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7, ENSO\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aae\u0abe\u0aa3 \u0ab5\u0ac8\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0abf\u0a95 \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aad\u0abe\u0ab5\u0abf\u0aa4 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0aaa\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0ab8\u0a82\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0aad<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82, \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7 2016 \u0a8f 1981-2010 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0a97\u0abe\u0ab3\u0abe\u0aa8\u0abe LPA\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0ab0\u0a96\u0abe\u0aae\u0aa3\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 0.71 \u00b0C \u0aa8\u0abe \u0ab8\u0ab0\u0ac7\u0ab0\u0abe\u0ab6 \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0a82\u0a97\u0aa4\u0aa4\u0abe \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0ab0\u0ac7\u0a95\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aa1 \u0aaa\u0ab0 \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0a97\u0ab0\u0aae \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7. 2015-2016 \u0aa6\u0ab0\u0aae\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8 \u0aae\u0a9c\u0aac\u0ac2\u0aa4 \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3\u0ac7 \u0a86\u0ab5\u0ac1\u0a82 \u0aac\u0aa8\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0a97\u0acd\u0ab0\u0ac0\u0ab7\u0acd\u0aae\u0a95\u0abe\u0ab2\u0ac0\u0aa8 \u0a9a\u0acb\u0aae\u0abe\u0ab8\u0abe \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 ENSO \u0a98\u0a9f\u0aa8\u0abe\u0a93\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0a82\u0aac\u0a82\u0aa7 \u0a85\u0a82\u0a97\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0aaa\u0ac1\u0ab2 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aae\u0abe\u0aa3\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0ac8\u0a9c\u0acd\u0a9e\u0abe\u0aa8\u0abf\u0a95 \u0aaa\u0ac1\u0ab0\u0abe\u0ab5\u0abe \u0a9b\u0ac7. \u0a9c\u0acb \u0a95\u0ac7, \u0a86 \u0ab5\u0abe\u0aa4\u0abe\u0ab5\u0ab0\u0aa3\u0ac0\u0aaf \u0a9f\u0ac7\u0ab2\u0abf\u0a95\u0aa8\u0ac7\u0a95\u0acd\u0ab6\u0aa8\u0acd\u0ab8 \u0a9c\u0ac7 \u0aae\u0abf\u0a95\u0ac7\u0aa8\u0abf\u0a9d\u0aae\u0acd\u0ab8 \u0aa6\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab0\u0abe \u0a95\u0abe\u0aae \u0a95\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0aa4\u0ac7 \u0a9c\u0a9f\u0abf\u0ab2 \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7 \u0ab9\u0a9c\u0ac1 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0ab8\u0a82\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0a9c\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0abe\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0aa5\u0ac0. \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0a89\u0aaa\u0a96\u0a82\u0aa1\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a98\u0a9f\u0aa4\u0abe \u0ab5\u0ab0\u0ab8\u0abe\u0aa6, \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3, \u0a97\u0ab0\u0aae\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aae\u0acb\u0a9c\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a96\u0abe\u0aa6\u0acd\u0aaf \u0a85\u0ab8\u0ac1\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abe \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0ab8\u0a82\u0a95\u0ab3\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0a9b\u0ac7. \u0aac\u0ac0\u0a9c\u0ac0 \u0aac\u0abe\u0a9c\u0ac1, \u0a98\u0aa3\u0abe \u0ab2\u0abe \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aa6\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abf\u0aa3 \u0a8f\u0ab6\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab5\u0ab0\u0ab8\u0abe\u0aa6, \u0aaa\u0ac2\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aa0\u0a82\u0aa1\u0ac0\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3 \u0aac\u0aa8\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aaa\u0abe\u0a9b\u0ab2\u0abe \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0acb \u0a9c\u0ac7\u0aae \u0a95\u0ac7 1877, 1887, 1899, 1911, 1914, 1918, 1953, 1972 \u0a85\u0aa8\u0ac7 1976 \u0a8f \u0aaa\u0aa3 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0\u0aa5\u0ac0 \u0aae\u0aa7\u0acd\u0aaf\u0aae \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3\u0aa8\u0abe \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0acb \u0ab9\u0aa4\u0abe \u0a9c\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aa3\u0abe\u0aae\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0a98\u0aa3\u0abe \u0aad\u0abe\u0a97\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0ab0\u0ab8\u0abe\u0aa6\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0a9b\u0aa4 \u0ab8\u0ab0\u0acd\u0a9c\u0abe\u0a88 \u0ab9\u0aa4\u0ac0. 1987, 2002 \u0a85\u0aa8\u0ac7 2004\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0abe\u0a9c\u0ac7\u0aa4\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0aae\u0acb\u0a9f\u0abe \u0aaa\u0abe\u0aaf\u0ac7 \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0a95\u0abe\u0ab2\u0ac0\u0aa8 \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0ab8\u0a82\u0a95\u0ab3\u0abe\u0aaf\u0ac7\u0ab2 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aae\u0abe\u0aa8\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a8f \u0a9c \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7, \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0a98\u0aa3\u0abe \u0aad\u0abe\u0a97\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82, \u0a96\u0abe\u0ab8 \u0a95\u0ab0\u0ac0\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0ab5 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a89\u0aa4\u0acd\u0aa4\u0ab0-\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0ab5 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 1988, 1998, 2000, 2008 \u0a85\u0aa8\u0ac7 2008\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0aa8\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0a95\u0ac7\u0a9f\u0ab2\u0ac0\u0a95 \u0aae\u0acb\u0a9f\u0ac0 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0a98\u0a9f\u0aa8\u0abe\u0a93 \u0aa4\u0ac7 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab2\u0abe \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0aa4\u0abf\u0aa8\u0ac7 \u0a86\u0aad\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0abf\u0aa8\u0acb 2023-24<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0aa4\u0ac7 \u0a9c\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7, \u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8 \u0ab2\u0abe\u0a82\u0aac\u0abe \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0aa5\u0ac0 \u0a9a\u0abe\u0ab2\u0aa4\u0abe \u0ab2\u0abe \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0a95\u0aa1\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0ab8\u0aaa\u0acd\u0a9f\u0ac7\u0aae\u0acd\u0aac\u0ab0 2020 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0abe\u0a9b\u0ac1\u0a82 \u0ab6\u0ab0\u0ac2 \u0aa5\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0aa4\u0aa4 \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9f\u0acd\u0ab0\u0abf\u0aaa\u0ab2 \u0aa1\u0ac0\u0aaa \u0ab2\u0abe \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0abf\u0a95\u0ab8\u0abf\u0aa4 \u0aa5\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82, \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0a9c \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0abe\u0a82\u0aac\u0acb \u0ab8\u0aae\u0aaf \u0a9c\u0ac0\u0ab5\u0aa4\u0abe \u0ab0\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0ab8\u0ac0\u0a93\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a8f\u0a95 \u0aac\u0aa8\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82. \u0ab2\u0abe \u0aa8\u0abf\u0aa8\u0abe\u0ab8 (\u0a9f\u0acd\u0ab0\u0abf\u0aaa\u0ab2 \u0aa1\u0ac0\u0aaa \u0ab2\u0abe \u0ab2\u0ac0\u0aa8\u0abe), \u0a95\u0ab9\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. \u0aa1\u0abf\u0ab8\u0ac7\u0aae\u0acd\u0aac\u0ab0 2022 \u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0abe \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0abf\u0a97\u0acd\u0aa8\u0ab2\u0acb\u0aa8\u0abe \u0aa7\u0ac0\u0aae\u0ac7 \u0aa7\u0ac0\u0aae\u0ac7 \u0aa8\u0aac\u0ab3\u0abe \u0aaa\u0aa1\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0abe \u0a85\u0ab5\u0ab2\u0acb\u0a95\u0aa8\u0acb\u0aa8\u0abe \u0a86\u0aa7\u0abe\u0ab0\u0ac7, \u0ab5\u0ac8\u0a9c\u0acd\u0a9e\u0abe\u0aa8\u0abf\u0a95\u0acb \u0a85\u0aaa\u0ac7\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abe \u0ab0\u0abe\u0a96\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7, \u0a86 \u0ab2\u0abe \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aab\u0ac7\u0aac\u0acd\u0ab0\u0ac1\u0a86\u0ab0\u0ac0 2023 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0a9a\u0abe\u0ab2\u0ac1 \u0ab0\u0ab9\u0ac7\u0ab6\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0aa4\u0ac7 ENSO \u0a9a\u0a95\u0acd\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0aa4\u0a9f\u0ab8\u0acd\u0aa5 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0aa4\u0abf\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab6\u0abf\u0aab\u0acd\u0a9f \u0aa5\u0ab6\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a86 \u0aa6\u0ab0\u0aae\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8, \u0a98\u0aa3\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa4\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aa0\u0abf\u0aa4 \u0ab5\u0ac8\u0a9c\u0acd\u0a9e\u0abe\u0aa8\u0abf\u0a95 \u0ab8\u0a82\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0a93\u0a8f \u0a86\u0a97\u0abe\u0ab9\u0ac0 \u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7, ENSO \u0aa8\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a9f\u0acd\u0ab0\u0ab2 \u0aa4\u0aac\u0a95\u0acd\u0a95\u0abe \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0a86 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0ac7 \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aa6\u0ac7\u0a96\u0abe\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a96\u0ac2\u0aac \u0a9c \u0ab8\u0a82\u0aad\u0abe\u0ab5\u0aa8\u0abe \u0a9b\u0ac7. \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0ab6\u0abf\u0aaf\u0abe\u0ab3\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 (\u0a8f\u0a9f\u0ab2\u0ac7 \u200b\u200b\u200b\u200b\u0a95\u0ac7, \u0aa1\u0abf\u0ab8\u0ac7\u0aae\u0acd\u0aac\u0ab0-\u0a9c\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a86\u0ab0\u0ac0-\u0aab\u0ac7\u0aac\u0acd\u0ab0\u0ac1\u0a86\u0ab0\u0ac0) \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0abe\u0aa5\u0ac0, \u0a86 \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7 2024 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0a82\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0a95\u0ab8\u0abf\u0aa4 \u0aa5\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0aaa\u0ac7\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abe \u0a9b\u0ac7. \u0aa4\u0ac7\u0aa5\u0ac0, \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0ab8\u0ab0 \u0aae\u0ac1\u0a96\u0acd\u0aaf\u0aa4\u0acd\u0ab5\u0ac7 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7 2024\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9c\u0acb\u0ab5\u0abe \u0aae\u0ab3\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0ab5\u0ac0 \u0a85\u0aaa\u0ac7\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abe \u0a9b\u0ac7. \u0aa4\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0a9c \u0ab5\u0ac8\u0a9c\u0acd\u0a9e\u0abe\u0aa8\u0abf\u0a95\u0acb\u0a8f 2023 \u0a85\u0aa8\u0ac7 2024\u0aa8\u0abe \u0ab5\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0abf\u0a82\u0a97 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0aa8\u0ac7 \u0a9a\u0ac7\u0aa4\u0ab5\u0aa3\u0ac0 \u0a86\u0aaa\u0ac0 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0ab5\u0ac8\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0abf\u0a95 \u0ab5\u0abe\u0aa4\u0abe\u0ab5\u0ab0\u0aa3\u0aa8\u0abe \u0aa4\u0abe\u0aaa\u0aae\u0abe\u0aa8\u0aa8\u0ac7 1.5 \u0aa1\u0abf\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ac0 \u0ab8\u0ac7\u0ab2\u0acd\u0ab8\u0abf\u0aaf\u0ab8\u0aa8\u0abe \u0a9a\u0abf\u0ab9\u0acd\u0aa8\u0aa5\u0ac0 \u0a86\u0a97\u0ab3 \u0aa7\u0a95\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a86 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0aaa\u0ac7\u0ab0\u0abf\u0ab8 \u0a95\u0ab0\u0abe\u0ab0 \u0aa6\u0acd\u0ab5\u0abe\u0ab0\u0abe \u0a9a\u0abf\u0ab9\u0acd\u0aa8\u0abf\u0aa4 \u0aa5\u0aaf\u0ac7\u0ab2 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa5\u0aae \u0aad\u0aaf\u0aa8\u0abe \u0a9a\u0abf\u0ab9\u0acd\u0aa8\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0a9f\u0abe\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. WHO \u0a9c\u0abe\u0aa3\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7, \u0a86\u0a97\u0abe\u0aae\u0ac0 \u0aac\u0ac7 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0aaa\u0aa3\u0ac7 \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0a97\u0ab0\u0aae \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0aa8\u0acb \u0aa8\u0ab5\u0acb \u0ab0\u0ac7\u0a95\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aa1 \u0a9c\u0acb\u0a88 \u0ab6\u0a95\u0ac0\u0a8f \u0a9b\u0ac0\u0a8f.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">IMD\u0aa8\u0abe \u0aa1\u0abe\u0aaf\u0ab0\u0ac7\u0a95\u0acd\u0a9f\u0ab0 \u0a9c\u0aa8\u0ab0\u0ab2 \u0a8f\u0aae \u0aae\u0ab9\u0abe\u0aaa\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0abe\u0a8f <a href=\"https:\/\/www.hindustantimes.com\/environment\/el-nino-may-emerge-this-summer-indicate-global-models-101672816183687-amp.html\">\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0acd\u0aa6\u0ac1\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0aa8 \u0a9f\u0abe\u0a88\u0aae\u0acd\u0ab8<\/a>\u0aa8\u0ac7 \u0a9c\u0aa3\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0ac7, \u201c\u0a86\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab8\u0acd\u0aaa\u0ab7\u0acd\u0a9f \u0a9a\u0abf\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0aae\u0ac7\u0ab3\u0ab5\u0ab5\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a86\u0aaa\u0aa3\u0ac7 \u0aa5\u0acb\u0aa1\u0abe \u0aae\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0abe \u0ab0\u0abe\u0ab9 \u0a9c\u0acb\u0ab5\u0ac0 \u0a9c\u0acb\u0a88\u0a8f. \u0ab9\u0abe\u0ab2\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7 \u0a85\u0a82\u0a97\u0ac7 \u0a9a\u0abf\u0a82\u0aa4\u0abe \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a95\u0acb\u0a88 \u0a9c\u0ab0\u0ac2\u0ab0 \u0aa8\u0aa5\u0ac0 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3 \u0a95\u0ac7, \u0a86\u0aaa\u0aa3\u0ac7 \u0ab6\u0abf\u0aaf\u0abe\u0ab3\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a8b\u0aa4\u0ac1 \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0ab8\u0acc\u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa5\u0aae ENSO-\u0aa4\u0a9f\u0ab8\u0acd\u0aa5 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0aa4\u0abf\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0a82\u0a95\u0acd\u0ab0\u0aae\u0aa3 \u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0abe \u0a9b\u0ac0\u0a8f.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0aa8\u0abe \u0a95\u0ac3\u0ab7\u0abf \u0a95\u0acd\u0ab7\u0ac7\u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0ab8\u0ab0 \u0a95\u0ab0\u0ac0\u0aa8\u0ac7 2023 \u0aae\u0abe\u0a82 <a href=\"https:\/\/qz.com\/el-nino-could-worsen-indias-inflation-worries-in-2023-1850017444\">\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0ac0 \u0aab\u0ac1\u0a97\u0abe\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a9a\u0abf\u0a82\u0aa4\u0abe<\/a>\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0a96\u0ab0\u0abe\u0aac \u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3\u0aa5\u0ac0 \u0a95\u0ac3\u0ab7\u0abf \u0a95\u0acb\u0aae\u0acb\u0aa1\u0abf\u0a9f\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0ac1\u0ab0\u0ab5\u0aa0\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0ab8\u0ab0 \u0aa5\u0a88 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3\u0ac7 \u0a96\u0abe\u0aa6\u0acd\u0aaf\u0aaa\u0aa6\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aa5\u0acb\u0aa8\u0abe \u0aad\u0abe\u0ab5\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0aa7\u0abe\u0ab0\u0acb \u0aa5\u0a88 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abe\u0ab0\u0a82\u0aad\u0abf\u0a95 \u0aaa\u0a97\u0ab2\u0abe\u0a82 \u0a9c\u0ab0\u0ac2\u0ab0\u0ac0 \u0a9b\u0ac7<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0aae\u0acd\u0aaa\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a9f\u0abf\u0a82\u0a97 \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0acd\u0aa8\u0acb\u0ab2\u0ac9\u0a9c\u0ac0 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0ac7 \u0ab5\u0ac8\u0a9c\u0acd\u0a9e\u0abe\u0aa8\u0abf\u0a95 \u0a9c\u0acd\u0a9e\u0abe\u0aa8\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0a97\u0aa4\u0abf \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7, \u0ab5\u0ac8\u0a9c\u0acd\u0a9e\u0abe\u0aa8\u0abf\u0a95\u0acb \u0ab9\u0ab5\u0ac7 \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab2\u0abe \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0a9c\u0ac7\u0ab5\u0ac0 \u0aa4\u0acb\u0ab3\u0abe\u0a88 \u0ab0\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a98\u0a9f\u0aa8\u0abe\u0a93 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0a97\u0acd\u0ab0 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9c\u0ac0\u0ab5\u0aa8 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0abe\u0aa4\u0abe\u0ab5\u0ab0\u0aa3 \u0aaa\u0ab0 \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0a82\u0aad\u0ab5\u0abf\u0aa4 \u0a85\u0ab8\u0ab0 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0ab8\u0aa8\u0ac0\u0aaf \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abe\u0ab0\u0a82\u0aad\u0abf\u0a95 \u0a9a\u0ac7\u0aa4\u0ab5\u0aa3\u0ac0\u0a93 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0abe\u0aa8 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab8\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0aa4\u0abf\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9b\u0ac7. \u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0a82\u0ab5\u0ac7\u0aa6\u0aa8\u0ab6\u0ac0\u0ab2 \u0ab5\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abe\u0ab0\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0a82\u0ab5\u0ac7\u0aa6\u0aa8\u0ab6\u0ac0\u0ab2 \u0a9c\u0ac2\u0aa5\u0acb \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0ab8\u0a82\u0aad\u0ab5\u0abf\u0aa4 \u0a9c\u0acb\u0a96\u0aae\u0acb\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aae\u0ac2\u0ab2\u0acd\u0aaf\u0abe\u0a82\u0a95\u0aa8 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0a85\u0a97\u0abe\u0a89\u0aa8\u0ac0 \u0aae\u0abe\u0ab9\u0abf\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0a89\u0aaa\u0aaf\u0acb\u0a97 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a9c\u0ab0\u0ac2\u0ab0 \u0a9b\u0ac7. \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4 \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0a9c \u0a85\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0aa6\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abf\u0aa3 \u0a8f\u0ab6\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82, \u0ab0\u0abe\u0ab7\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab0\u0ac0\u0aaf \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abe\u0a82\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0ab8\u0ab0\u0a95\u0abe\u0ab0\u0acb \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0a9b\u0aa4, \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3, \u0aaa\u0abe\u0a95 \u0aa8\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aab\u0ab3\u0aa4\u0abe, \u0a97\u0ab0\u0aae\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aae\u0acb\u0a9c\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aa3\u0abe\u0aae\u0ac7 \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0a9c\u0abf\u0a95 \u0a86\u0ab0\u0acd\u0aa5\u0abf\u0a95, \u0a86\u0ab0\u0acb\u0a97\u0acd\u0aaf \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab5\u0ab0\u0aa3\u0ac0\u0aaf \u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0aa6\u0abe\u0a93 \u0a9c\u0ac7\u0ab5\u0abe \u0ab8\u0a82\u0a95\u0a9f\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0abe\u0aae\u0aa8\u0acb \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0ab5\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0aa4\u0a95\u0ac7 \u0aaa\u0a97\u0ab2\u0abe\u0a82 \u0aad\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa5\u0aae\u0abf\u0a95\u0aa4\u0abe \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0ac0 \u0a9c\u0acb\u0a88\u0a8f. \u0a9c\u0ac7 \u0a86\u0ab5\u0abe \u0ab5\u0ac8\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0abf\u0a95 \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe \u0a9a\u0a95\u0acd\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0aae\u0ac1\u0a95\u0acd\u0aa4 \u0aa5\u0a88 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ENSO \u0aaa\u0ab0 \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa4\u0aa8\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0ab8\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0a95\u0ac3\u0aa4\u0abf \u0ab8\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0a9c\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0abe\u0aa4\u0ac0 \u0aa8\u0aa5\u0ac0, \u0aa4\u0ac7\u0aae \u0a9b\u0aa4\u0abe\u0a82, \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab2\u0abe \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aac\u0a82\u0aa8\u0ac7\u0aa8\u0ac0 \u0aa4\u0ac0\u0ab5\u0acd\u0ab0\u0aa4\u0abe \u0a8f\u0a82\u0aa5\u0acd\u0ab0\u0acb\u0aaa\u0acb\u0a9c\u0ac7\u0aa8\u0abf\u0a95 \u0a97\u0acd\u0ab2\u0acb\u0aac\u0ab2 \u0ab5\u0acb\u0ab0\u0acd\u0aae\u0abf\u0a82\u0a97 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aa3\u0abe\u0aae\u0ac7 \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa4\u0aa8\u0aa8\u0ac7 \u0a86\u0aad\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0a9b\u0ac7. \u0aa4\u0ac7\u0aa5\u0ac0, \u0ab8\u0a82\u0ab6\u0acb\u0aa7\u0a95\u0acb\u0a8f \u0a86\u0a97\u0abe\u0ab9\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0aad\u0abe\u0ab5\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0aa8\u0ac7 \u0a9a\u0ac7\u0aa4\u0ab5\u0aa3\u0ac0 \u0a86\u0aaa\u0ac0 \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7, \u0aad\u0ab5\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aaf\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0aa8\u0abe \u0a98\u0aa3\u0abe \u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0acb \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab5\u0abf\u0aa8\u0abe\u0ab6\u0a95 \u0aac\u0aa8\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(\u0ab5\u0ab0\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aa0 \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab5\u0ab0\u0aa3 \u0ab5\u0abf\u0a9c\u0acd\u0a9e\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aa1\u0ac9. \u0aaa\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aa5 \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0acb\u0aa4\u0abf \u0aa6\u0abe\u0ab8 \u0ab8\u0ac0\u0a8f\u0aab\u0ab8\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0a86\u0a82\u0aa4\u0ab0\u0abf\u0a95 \u0aa8\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aa3\u0abe\u0aa4 \u0a9b\u0ac7)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Translated By: Dhiraj Vyas<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-category wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/category\/explainer\/\" rel=\"tag\">Explainer<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Author: Manjori Borkotoky with inputs from Dr Partha Jyoti Das \/ Explainer \u0ab8\u0acd\u0aaa\u0ac7\u0aa8\u0abf\u0ab6\u0aae\u0abe\u0a82, &#8216;\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb&#8217; \u0aa8\u0acb \u0a85\u0ab0\u0acd\u0aa5 \u0aa8\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a9b\u0acb\u0a95\u0ab0\u0acb \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0a96\u0acd\u0ab0\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ac0 \u0aac\u0abe\u0ab3\u0a95 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. NOAA \u0a85\u0aa8\u0ac1\u0ab8\u0abe\u0ab0, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aa6\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abf\u0aa3 \u0a85\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0abf\u0a95\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9b\u0ac0\u0aae\u0abe\u0ab0\u0acb\u0a8f 1600 \u0aa8\u0abe \u0aa6\u0abe\u0aaf\u0a95\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0ac7\u0ab8\u0abf\u0aab\u0abf\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abe\u0a97\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0a97\u0ab0\u0aae \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0a97\u0abe\u0ab3\u0acb \u0a9c\u0acb\u0aaf\u0acb \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a86 \u0aa8\u0abe\u0aae \u0a85\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abf\u0aa4\u0acd\u0ab5\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82. \u0aa4\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0ac7 \u0ab5\u0aaa\u0ab0\u0abe\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a86\u0a96\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0abe\u0aae &#8216;\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aa6 \u0aa8\u0ab5\u0ac0\u0aa6\u0abe\u0aa6&#8217; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":3309,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[72],"class_list":["post-3307","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-explainer","tag-el-nino"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":6}},"featured_image_urls_v2":{"full":["https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1.png",300,169,false],"thumbnail":["https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1.png",300,169,false],"medium_large":["https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1.png",300,169,false],"large":["https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1.png",300,169,false],"1536x1536":["https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1.png",300,169,false],"2048x2048":["https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1.png",300,169,false]},"post_excerpt_stackable_v2":"<p>Author: Manjori Borkotoky with inputs from Dr Partha Jyoti Das \/ Explainer \u0ab8\u0acd\u0aaa\u0ac7\u0aa8\u0abf\u0ab6\u0aae\u0abe\u0a82, &#8216;\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb&#8217; \u0aa8\u0acb \u0a85\u0ab0\u0acd\u0aa5 \u0aa8\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a9b\u0acb\u0a95\u0ab0\u0acb \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0a96\u0acd\u0ab0\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ac0 \u0aac\u0abe\u0ab3\u0a95 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. NOAA \u0a85\u0aa8\u0ac1\u0ab8\u0abe\u0ab0, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aa6\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abf\u0aa3 \u0a85\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0abf\u0a95\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9b\u0ac0\u0aae\u0abe\u0ab0\u0acb\u0a8f 1600 \u0aa8\u0abe \u0aa6\u0abe\u0aaf\u0a95\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0ac7\u0ab8\u0abf\u0aab\u0abf\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abe\u0a97\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0a97\u0ab0\u0aae \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0a97\u0abe\u0ab3\u0acb \u0a9c\u0acb\u0aaf\u0acb \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a86 \u0aa8\u0abe\u0aae \u0a85\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abf\u0aa4\u0acd\u0ab5\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82. \u0aa4\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0ac7 \u0ab5\u0aaa\u0ab0\u0abe\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a86\u0a96\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0abe\u0aae &#8216;\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aa6 \u0aa8\u0ab5\u0ac0\u0aa6\u0abe\u0aa6&#8217; \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3 \u0a95\u0ac7, \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0aa1\u0abf\u0ab8\u0ac7\u0aae\u0acd\u0aac\u0ab0 \u0aae\u0ab9\u0abf\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a86\u0ab8\u0aaa\u0abe\u0ab8 \u0a9f\u0acb\u0a9a \u0aaa\u0ab0 \u0ab9\u0acb\u0aaf \u0a9b\u0ac7. \u0aa8\u0ac7\u0ab6\u0aa8\u0ab2 \u0a9c\u0abf\u0aaf\u0acb\u0a97\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aab\u0abf\u0a95 \u0ab5\u0ac7\u0aac\u0ab8\u0abe\u0a88\u0a9f \u0a95\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u201c\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0a8f \u0a86\u0aac\u0acb\u0ab9\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0ac7\u0a9f\u0ab0\u0acd\u0aa8 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0ab5\u0ac0\u0aaf \u0a89\u0ab7\u0acd\u0aa3\u0a95\u0a9f\u0abf\u0aac\u0a82\u0aa7\u0ac0\u0aaf \u0aaa\u0ac7\u0ab8\u0abf\u0aab\u0abf\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abe\u0a97\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab8\u0aaa\u0abe\u0a9f\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0a85\u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0a97\u0ab0\u0aae\u0ac0\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa3\u0aa8 \u0a95\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0a8f \u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb-\u0aa6\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abf\u0aa3\u0ac0 \u0a93\u0ab8\u0abf\u0ab2\u0ac7\u0ab6\u0aa8 (ENSO) \u0aa4\u0ab0\u0ac0\u0a95\u0ac7&hellip;<\/p>\n","category_list_v2":"<a href=\"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/category\/explainer\/\" rel=\"category tag\">Explainer<\/a>","author_info_v2":{"name":"Climate Fact Checks","url":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/author\/cfc-india\/"},"comments_num_v2":"0 comments","yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 2023 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3 \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0aa6\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 - Gujarati | Climate Fact Checks<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 2023 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3 \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0aa6\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 - Gujarati | Climate Fact Checks\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Author: Manjori Borkotoky with inputs from Dr Partha Jyoti Das \/ Explainer \u0ab8\u0acd\u0aaa\u0ac7\u0aa8\u0abf\u0ab6\u0aae\u0abe\u0a82, &#8216;\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb&#8217; \u0aa8\u0acb \u0a85\u0ab0\u0acd\u0aa5 \u0aa8\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a9b\u0acb\u0a95\u0ab0\u0acb \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0a96\u0acd\u0ab0\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ac0 \u0aac\u0abe\u0ab3\u0a95 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. NOAA \u0a85\u0aa8\u0ac1\u0ab8\u0abe\u0ab0, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aa6\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abf\u0aa3 \u0a85\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0abf\u0a95\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9b\u0ac0\u0aae\u0abe\u0ab0\u0acb\u0a8f 1600 \u0aa8\u0abe \u0aa6\u0abe\u0aaf\u0a95\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0ac7\u0ab8\u0abf\u0aab\u0abf\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abe\u0a97\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0a97\u0ab0\u0aae \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0a97\u0abe\u0ab3\u0acb \u0a9c\u0acb\u0aaf\u0acb \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a86 \u0aa8\u0abe\u0aae \u0a85\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abf\u0aa4\u0acd\u0ab5\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82. \u0aa4\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0ac7 \u0ab5\u0aaa\u0ab0\u0abe\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a86\u0a96\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0abe\u0aae &#8216;\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aa6 \u0aa8\u0ab5\u0ac0\u0aa6\u0abe\u0aa6&#8217; [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Gujarati | Climate Fact Checks\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-02-08T12:52:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-02-08T12:52:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"169\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Climate Fact Checks\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Climate Fact Checks\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Climate Fact Checks\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/61641484e0e8edf76316ef662063863d\"},\"headline\":\"\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 2023 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3 \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0aa6\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7\",\"datePublished\":\"2023-02-08T12:52:02+00:00\",\"dateModified\":\"2023-02-08T12:52:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/\"},\"wordCount\":55,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/drought-300x169-1.png\",\"keywords\":[\"El Nino\"],\"articleSection\":[\"Explainer\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/\",\"name\":\"\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 2023 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3 \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0aa6\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 - Gujarati | Climate Fact Checks\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/drought-300x169-1.png\",\"datePublished\":\"2023-02-08T12:52:02+00:00\",\"dateModified\":\"2023-02-08T12:52:04+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/61641484e0e8edf76316ef662063863d\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/drought-300x169-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/drought-300x169-1.png\",\"width\":300,\"height\":169},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 2023 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3 \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0aa6\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/\",\"name\":\"Gujarati | Climate Fact Checks\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/61641484e0e8edf76316ef662063863d\",\"name\":\"Climate Fact Checks\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/899811f9d25d406f6974e56313ec852e8670433d822bf53c22da00c53d3af28b?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/899811f9d25d406f6974e56313ec852e8670433d822bf53c22da00c53d3af28b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/899811f9d25d406f6974e56313ec852e8670433d822bf53c22da00c53d3af28b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Climate Fact Checks\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/climatefactchecks.org\\\/gujarati\\\/author\\\/cfc-india\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 2023 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3 \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0aa6\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 - Gujarati | Climate Fact Checks","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 2023 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3 \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0aa6\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 - Gujarati | Climate Fact Checks","og_description":"Author: Manjori Borkotoky with inputs from Dr Partha Jyoti Das \/ Explainer \u0ab8\u0acd\u0aaa\u0ac7\u0aa8\u0abf\u0ab6\u0aae\u0abe\u0a82, &#8216;\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb&#8217; \u0aa8\u0acb \u0a85\u0ab0\u0acd\u0aa5 \u0aa8\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a9b\u0acb\u0a95\u0ab0\u0acb \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0a96\u0acd\u0ab0\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ac0 \u0aac\u0abe\u0ab3\u0a95 \u0aa5\u0abe\u0aaf \u0a9b\u0ac7. NOAA \u0a85\u0aa8\u0ac1\u0ab8\u0abe\u0ab0, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aa6\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abf\u0aa3 \u0a85\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0abf\u0a95\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9b\u0ac0\u0aae\u0abe\u0ab0\u0acb\u0a8f 1600 \u0aa8\u0abe \u0aa6\u0abe\u0aaf\u0a95\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0ac7\u0ab8\u0abf\u0aab\u0abf\u0a95 \u0aae\u0ab9\u0abe\u0ab8\u0abe\u0a97\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0ab8\u0abe\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0a97\u0ab0\u0aae \u0aaa\u0abe\u0aa3\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0a97\u0abe\u0ab3\u0acb \u0a9c\u0acb\u0aaf\u0acb \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a86 \u0aa8\u0abe\u0aae \u0a85\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0abf\u0aa4\u0acd\u0ab5\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82. \u0aa4\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0ac7 \u0ab5\u0aaa\u0ab0\u0abe\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a86\u0a96\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0abe\u0aae &#8216;\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0aa6 \u0aa8\u0ab5\u0ac0\u0aa6\u0abe\u0aa6&#8217; [&hellip;]","og_url":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/","og_site_name":"Gujarati | Climate Fact Checks","article_published_time":"2023-02-08T12:52:02+00:00","article_modified_time":"2023-02-08T12:52:04+00:00","og_image":[{"width":300,"height":169,"url":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1.png","type":"image\/png"}],"author":"Climate Fact Checks","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Climate Fact Checks","Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/"},"author":{"name":"Climate Fact Checks","@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/#\/schema\/person\/61641484e0e8edf76316ef662063863d"},"headline":"\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 2023 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3 \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0aa6\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7","datePublished":"2023-02-08T12:52:02+00:00","dateModified":"2023-02-08T12:52:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/"},"wordCount":55,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1.png","keywords":["El Nino"],"articleSection":["Explainer"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/","url":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/","name":"\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 2023 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3 \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0aa6\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 - Gujarati | Climate Fact Checks","isPartOf":{"@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1.png","datePublished":"2023-02-08T12:52:02+00:00","dateModified":"2023-02-08T12:52:04+00:00","author":{"@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/#\/schema\/person\/61641484e0e8edf76316ef662063863d"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/#primaryimage","url":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1.png","contentUrl":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/drought-300x169-1.png","width":300,"height":169},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/el-nino-may-lead-to-severe-drought-in-india-in-2023\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0a85\u0ab2 \u0aa8\u0ac0\u0aa8\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 2023 \u0aae\u0abe\u0a82 \u0aac\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aa6\u0ac1\u0ab7\u0acd\u0a95\u0abe\u0ab3 \u0aa4\u0ab0\u0aab \u0aa6\u0acb\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/#website","url":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/","name":"Gujarati | Climate Fact Checks","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/#\/schema\/person\/61641484e0e8edf76316ef662063863d","name":"Climate Fact Checks","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/899811f9d25d406f6974e56313ec852e8670433d822bf53c22da00c53d3af28b?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/899811f9d25d406f6974e56313ec852e8670433d822bf53c22da00c53d3af28b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/899811f9d25d406f6974e56313ec852e8670433d822bf53c22da00c53d3af28b?s=96&d=mm&r=g","caption":"Climate Fact Checks"},"sameAs":["https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati"],"url":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/author\/cfc-india\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3307"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3307\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3308,"href":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3307\/revisions\/3308"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/climatefactchecks.org\/gujarati\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}